Mục 301 về lao động cưỡng bức: điều gì đổi với Việt Nam?

USTR thực sự đã thay đổi điều gì

Ngày 23/7, USTR công bố biện pháp cuối cùng sau cuộc điều tra Mục 301 về lao động cưỡng bức tại 60 nền kinh tế. Thông báo xác định nhiều nhóm mức thuế. Việt Nam thuộc phạm vi điều tra nhưng không nằm trong các nhóm được nêu tên chịu mức 10% hoặc mức thuần sau khi tính thuế tối huệ quốc, nên thuộc nhóm “tất cả nền kinh tế còn lại” chịu đủ mức 12,5%.

Đây là thuế bổ sung theo tỷ lệ phần trăm giá trị dưới thẩm quyền Mục 301. Biện pháp này không khôi phục mức thuế đối ứng 20% hay mức phạt trung chuyển 40% đã được công bố theo IEEPA năm 2025. Ngày 20/02/2026, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ kết luận IEEPA không trao quyền cho Tổng thống áp thuế quan.

Ngày khai báo nhập khẩu là yếu tố quyết định

Thuế bổ sung áp dụng với hàng thuộc phạm vi được khai để tiêu thụ, hoặc rút khỏi kho để tiêu thụ, từ 0 giờ 01 phút sáng theo giờ miền Đông ngày 24/07/2026.

Thông báo có ngoại lệ quá cảnh hẹp cho hàng đã được xếp lên tàu tại cảng xếp hàng và đang trên chặng vận chuyển cuối cùng trước thời điểm đó, nếu được khai nhập trước 0 giờ 01 phút sáng theo giờ miền Đông ngày 28/7. Chỉ ngày hàng đến là chưa đủ; hãy xác nhận dữ kiện khai báo với đơn vị môi giới hải quan xử lý lô hàng.

Mức 12,5% không phải câu trả lời chung cho mọi sản phẩm

Thông báo cuối cùng miễn trừ các sản phẩm được liệt kê trong phụ lục. Người mua vẫn cần mã HTS chính xác, phân tích nước xuất xứ của sản phẩm và kiểm tra phụ lục trước khi dùng mức thuế này để tính giá vốn sau nhập khẩu.

Đối với dệt may, thông báo chỉ đạo USTR thiết lập hạn ngạch thuế quan thay thế, khi khả thi, cho Bangladesh, Campuchia, Indonesia và Malaysia. Việt Nam không được nêu tên cho cơ chế dự kiến này. Người mua không nên giả định hạn ngạch đã tồn tại hoặc áp dụng cho Việt Nam; cần kiểm tra đúng dòng hàng và mọi thông báo triển khai sau đó.

Không nên gộp ba hồ sơ Mục 301 làm một

Việt Nam hiện xuất hiện trong ba vấn đề Mục 301 riêng biệt, với phạm vi và trạng thái khác nhau:

1. Chính sách về lao động cưỡng bức: biện pháp cuối cùng công bố ngày 23/7, thuế có hiệu lực ngày 24/7.
2. Dư thừa năng lực và sản lượng mang tính cơ cấu: điều tra khởi xướng ngày 11/3 và vẫn đang mở tại ngày rà soát này.
3. Thực tiễn sở hữu trí tuệ của Việt Nam: điều tra khởi xướng ngày 29/5 và vẫn đang mở tại ngày rà soát này.

Danh sách kiểm tra thực tế cho lô hàng tiếp theo

1. Nhờ đơn vị môi giới hải quan hoặc luật sư thương mại xác nhận dòng HTS, miễn trừ theo phụ lục, ngày khai báo và ngoại lệ quá cảnh nếu có. Lưu kết luận cùng đúng lô hàng.
2. Tính lại giá vốn sau nhập khẩu theo cách xử lý đã được rà soát, không theo mức thuế trên tiêu đề báo hay mức IEEPA cũ.
3. Lưu bằng chứng có nguồn rõ ràng cho nước xuất xứ được khai: nguyên liệu đầu vào, công đoạn sản xuất, lịch sử C/O, hồ sơ lô hàng, người xác nhận và ngày của từng dữ kiện.
4. Kiểm tra lại các hồ sơ USTR còn mở trước một báo giá dài hạn hoặc đơn hàng lặp lại. Bản rà soát ngày 24/7 là bằng chứng về những gì đã biết tại thời điểm đó, không phải độ mới vĩnh viễn.